پیشگام در دانش کشاورزی؛ دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز
تاریخ آموزش عالی کشاورزی در ایران با نام تبریز گره خورده است. دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز که در سال ۱۳۳۴ تاسیس شده، پس از دانشگاه تهران، دومین دانشکده کشاورزی قدیمی و پرآوازه کشور است. این دانشکده با داشتن پیشینهای غنی و بهرهگیری از اساتید صاحبنام، همواره در رتبهبندیهای علمی کشور جزو برترینها بوده است. "گروه علوم دامی" این دانشکده به دلیل انجام تحقیقات گسترده بر روی دامهای بومی آذربایجان و تغذیه پیشرفته، شهرتی ملی دارد.
یکی از ویژگیهای منحصربهفرد این دانشکده، برخورداری از ایستگاه تحقیقاتی عظیم "خلعت پوشان" است. این ایستگاه که در منطقه خوشآبوهوای کرکج تبریز واقع شده، با وسعت چند صد هکتاری، میزبان واحدهای گاوداری، گوسفندداری و مرغداری مدرن است. دانشجویان گروه علوم دامی در این ایستگاه، فرصت کمنظیری دارند تا آموختههای خود را در محیطی واقعی و عملیاتی محک بزنند. تلفیق تئوری و عمل در دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز، فارغالتحصیلانی توانمند و کارآفرین را به جامعه تحویل میدهد.
فعالیتهای تخصصی گروه علوم دامی
این گروه آموزشی در چندین محور اصلی فعالیت میکند که هر کدام تاثیر مستقیمی بر اقتصاد دامپروری منطقه دارد:
۱. ژنتیک و اصلاح نژاد (تمرکز بر گوسفند قزل)
گوسفند نژاد "قزل"، نژاد بومی و ارزشمند آذربایجان است. محققان این دانشکده دهههاست که بر روی خالصسازی و اصلاح این نژاد کار میکنند. شناسایی ژنهای دوقلوزایی و بهبود کیفیت پشم و گوشت قزل، از دستاوردهای مهم این گروه است. بانک ژن این نژاد در ایستگاه خلعت پوشان نگهداری میشود.
۲. تغذیه پیشرفته دام و طیور
با توجه به گرانی نهادهها، یافتن جایگزینهای خوراکی ارزانقیمت حیاتی است. اساتید این دانشکده تحقیقات گستردهای بر روی استفاده از ضایعات کشاورزی (مانند تفاله انگور و سیب) و گیاهان دارویی در جیره دام و طیور انجام دادهاند. فرمولاسیون مکملهای غذایی نوین نیز در آزمایشگاههای تغذیه این دانشکده انجام میشود.
۳. فیزیولوژی و بیوتکنولوژی
استفاده از تکنیکهای نوین تولید مثل مانند تلقیح مصنوعی، انتقال جنین و همزمانسازی فحلی در دامهای سبک و سنگین، در این بخش تدریس و تحقیق میشود. آزمایشگاههای مجهز به آنالیز هورمونی و مولکولی، بستر مناسبی را برای این پژوهشها فراهم کردهاند.
۴. زنبورداری و پرورش طیور
آذربایجان شرقی قطب تولید عسل کشور است. تحقیقات بر روی اصلاح نژاد ملکه زنبور عسل و مبارزه با آفات کندو در این گروه با جدیت دنبال میشود. همچنین واحدهای مرغداری گوشتی و تخمگذار ایستگاه تحقیقاتی، محلی برای اجرای پروژههای تغذیهای دانشجویان است.
امکانات و ایستگاه تحقیقاتی خلعت پوشان
ایستگاه خلعت پوشان نماد آموزش عملی در دانشگاه تبریز است. این مجموعه شامل:
گاوداری شیری صنعتی با سالن شیردوش مدرن.
واحد پرورش گوسفند و بز با تنوع نژادی (قزل، آرخارمرینوس و...).
سالنهای مرغداری مجهز به سیستمهای کنترل هوشمند.
آزمایشگاههای آنالیز مواد خوراکی و ژنتیک.
سوالات متداول درباره دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز
۴. آیا امکان خرید دام اصلاح شده از ایستگاه وجود دارد؟
بله، مازاد تولیدات ایستگاه (شامل قوچهای اصلاح شده و تلیسه) معمولاً از طریق مزایدههای دانشگاهی به دامداران واگذار میشود.
دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز در تبریز، میراثدار علمی کشاورزی ایران و پیشران توسعه پایدار در شمال غرب کشور است.