نگین زنده کویر مرکزی؛ ایستگاه تحقیقات شتر طرود در شاهرود
در جنوبیترین نقطه شهرستان شاهرود و در دل کویر مرکزی ایران، منطقهای به نام "طرود" وجود دارد که به نخلستانهای زیبا و رملهای کویریاش معروف است. اما مهمترین ویژگی این منطقه، زیستگاه بودن برای هزاران نفر شتر است. ایستگاه تحقیقات شتر طرود در شاهرود به عنوان یکی از مهمترین پایگاههای تحقیقاتی کشور، با هدف حفظ و بهرهبرداری علمی از این حیوان ارزشمند تاسیس شده است. این ایستگاه که زیر نظر مرکز تحقیقات کشاورزی استان سمنان (شاهرود) اداره میشود، در شرایطی فعالیت میکند که کمتر دامی قادر به بقا در آن است.
اهمیت ایستگاه تحقیقات شتر طرود در شاهرود در تغییر نگاه به شتر است. شتر دیگر فقط حیوان بارکش نیست؛ بلکه منبعی غنی برای تولید شیر (با خواص درمانی مشابه انسولین)، گوشت سالم و کرک باارزش است. محققان این ایستگاه با جمعآوری اکوتیپهای برتر شتر از سراسر کویر مرکزی، بر روی تغذیه دستی، پرواربندی اصولی و افزایش نرخ زاد و ولد این حیوان تحقیق میکنند. این مرکز به عنوان الگویی برای شترداران منطقه عمل میکند تا از روشهای سنتی به سمت دامپروری مدرن حرکت کنند.
محورهای فعالیت و دستاوردهای ایستگاه
این ایستگاه در قلب کویر، فعالیتهای تخصصی زیر را انجام میدهد:
۱. اصلاح نژاد و بهبود گله
شناسایی شترهای نر (لوک) برتر که وزنگیری بالایی دارند و تکثیر آنها، از وظایف این ایستگاه است. همچنین تلاش برای کاهش فاصله بین دو زایش (که در شتر طولانی است) از طریق مدیریت تولید مثل، در این مرکز پیگیری میشود.
۲. تحقیقات تغذیه در خشکسالی
مراتع کویری فقیر هستند. این ایستگاه بر روی استفاده از گیاهان شورپسند (مانند خارشتر و تاغ) و مکملهای غذایی ارزانقیمت برای تغذیه شتر در فصول خشک تحقیق میکند. فرمولاسیون جیرههای کنسانتره مخصوص شتر پرواری از دستاوردهای این بخش است.
۳. توسعه محصولات شتر
ترویج مصرف گوشت و شیر شتر نیازمند فرهنگسازی و تولید بهداشتی است. این ایستگاه با همکاری بخش خصوصی، بر روی روشهای دوشش بهداشتی شیر و فرآوری گوشت شتر (تولید برگر و سوسیس شتر) کار میکند.
۴. پایش بیماریهای شتر
شترها ناقل برخی بیماریهای خاص (مانند سورا و آبله شتر) هستند. این ایستگاه به عنوان دیدهبان بهداشتی منطقه، وضعیت سلامت گلههای شتر طرود و خارتوران را رصد میکند.
اهمیت شترداری برای منطقه محروم طرود
اقتصاد مردم طرود به شدت به شتر وابسته است. فعالیتهای این ایستگاه باعث شده تا شترداران با روشهای نوین آشنا شده و درآمد خود را افزایش دهند. همچنین گردشگری شترسواری در کویر طرود، پتانسیلی است که با حمایت این ایستگاه در حال شکوفایی است.
سوالات متداول درباره ایستگاه تحقیقات شتر طرود در شاهرود
۱. آدرس دقیق ایستگاه کجاست؟
استان سمنان، شهرستان شاهرود، ۱۲۰ کیلومتری جاده شاهرود به اصفهان، دهستان طرود، ایستگاه تحقیقات شتر.
۲. شماره تلفن تماس ایستگاه چیست؟
ارتباط از طریق مرکز تحقیقات شاهرود: 02332333030 یا جهاد کشاورزی طرود.
۳. آیا فروش بچه شتر (حاشی) وجود دارد؟
بله، مازاد تولیدات ایستگاه شامل حاشی و شترهای حذفی در مزایدههای دورهای به فروش میرسد.
۴. آیا امکان بازدید گردشگران وجود دارد؟
بله، با هماهنگی قبلی، گردشگران میتوانند از گلههای شتر و مناظر زیبای کویری اطراف ایستگاه دیدن کنند و از محصولات لبنی شتر خرید کنند.
ایستگاه تحقیقات شتر طرود در شاهرود، نماد مقاومت و تولید ثروت در قلب سوزان کویر مرکزی ایران است.